T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
2. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO       : 2024/1394
KARAR NO    : 2026/274

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ                       : KAYSERİ 9. AİLE MAHKEMESİ
TARİHİ                                 : 15/02/2023
NUMARASI                         : 2021/890 Esas, 2023/158 Karar
DAVANIN KONUSU            : TMK 165 Akıl Hastalığı Nedeni ile Boşanma
ISLAH                                 : Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması Nedeni ile Boşanma
KARAR YAZIM TARİHİ      : 16.02.2026

Dairemizin 04/05/2023 tarih, 2023/829 esas, 2023/837 Karar sayılı ilamının Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 10/06/2024 tarih ve 2023/5968 Esas, 2024/4469 Karar sayılı ilamı ile bozulmuş olması nedeniyle dosyanın dairemizin yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılarak duruşmalı olarak yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkilinin 2004 yılında evlendiklerini, müşterek iki tane çocuklarını bulunduğunu, davalının ve ailesinin kusurlu davranışları nedeni ile evlilik birlikteliğinin temelinden sarsıldığını, Kayseri 5. Aile Mahkemesinde boşanma davası devam ederken davalının kısıtlanmasını gerektirecek şekilde akıl hastalığının mevcut olduğunun anlaşıldığını ve buna istinaden davalıya Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından Erkan A.'ın vasi olarak tayin edildiğini, daha önce açmış oldukları boşanma davasında yargılama aşamasında davalının akıl hastalığının mevcut olduğunu öğrenildiğinden ve boşanma davalarını akıl hastalığı nedeniyle açılmadığından reddine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, davalının akıl hastası olması nedeniyle taraflar arasında evliliğin zaten fiilen bitmiş durumda olduğunu, bu nedenlerden dolayı tarafların akıl hastalığı nedeniyle boşanmalarına karar verilmesini, davalı eşin ve ailesinin maddi durumunun oldukça iyi durumda olduğunu, müvekkilinin çalışmadığını, çocukları ile birlikte geçimini zor temin ettiğini, bu nedenle müşterek çocuklar ve müvekkili için ayrı ayrı 1.000,00'er TL tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakasına hükmedilmesini, müvekkili lehine 50.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vasi vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davada dayanak edilen raporda müvekkilinin akıl hastalığının tedaviyle düzelen olarak nitelendirilmesinin şu an müvekkilinin akıl hastası olduğu ve evlilik birlikteliğinin çekilmez hale geldiğini kanıtlayıcı nitelikte olmadığını, davacının soyut iddialarından başkaca bir delil bulunmadığını, zaten Kayseri Şehir Hastanesinden alınan 24/01/2020 tarihli raporda müvekkilinin rahatsızlığının kısmen düzelen şizofreni olarak belirlendiğini, konulan tanı ile müvekkilinin şu anda akıl hastası olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenlerden dolayı haksız yere açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince; davacı tarafından açılan davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

TARAFLARIN İSTİNA BAŞURU SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının şizofren olduğunu, Sulh Hukuk Mahkemesince vasi atandığını, daha önce TMK 166/1 sebebiyle boşanma davasının reddedildiğini ve kesinleştiğini, davalının akıl hastalığı sebebiyle davacıya ve etrafına zarar verdiğini, yıllardır ayrı yaşadıklarını belirterek yerel mahkeme kararını reddedilen boşanma davası ile reddedilen tedbir ve yoksulluk nafakası yönünden istinaf etmiştir.

DAİREMİZ İSTİNAF İNCELEMESİ SONUNDA VERİLEN KARAR:

Dairemizce davacı kadının istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince kabulü ile Kayseri 9. Aile Mahkemesinin 2021/890 Esas 2023/158 Karar sayılı ilamının tamamının kaldırılmasına, davacı kadının açtığı boşanma davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına, tarafların müşterek çocuklarının velayetinin davacı anneye verilmesine, velayet hakkı anneye verilen çocuklar ile baba arasında şahsi ilişki tesisine, velayet hakkı davacı kadına verilen tarafların müşterek çocuklar yararına dava tarihi olan 20/11/2021 itibaren geçerli olmak üzere aylık 1.000'er TL tedbir nafakasının (ilk derece mahkemesince hükmedilen tedbir nafakası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile) davalı erkekten alınarak, davacı kadına verilmesine, boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren aynı miktarın iştirak nafakasına dönüştürülerek devamına her ay davalı erkekten alınarak, davacı kadına verilmesine, davacı kadının tedbir ve yoksulluk nafakasına yönelik taleplerinin kabulü ile; dava tarihi olan 20/11/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık 1.000 TL tedbir nafakasının her ay davalıdan alınarak davacıya verilmesine, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren aynı miktar nafakanın yoksulluk nafakası olarak devamına, her ay davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı kadının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

DAİREMİZ KARARINA KARŞI TARAFLARIN TEMYİZ SEBEPLERİ:

Davalı erkek vasisi vekili temyiz dilekçesi ile; akıl hastalığı sebebi ile ortak hayatın çekilmez hale geldiğinin ispatının boşanma davasını açan eşe ait olduğunu, kadının bu ispatlayamadığını, kadının 2020 tarihli rapora dayanarak davayı açtığını, bu dosyada alınan raporda ise hastalığın düzelebilir olduğunun belirtildiğini, kadının tedbir ve yoksulluk nafakası talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın kabulü ile kadın yararına hükmedilen tedbir ve yoksulluk nafakası yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YARGITAY BOZMA SEBEPLERİ:

Davalı erkeğin, akıl hastalığının mevcut olup olmadığını tespit için devlet hastanesinden alınan dosya içinde mevcut iki rapordan biri olan 24.01.2020 tarihli raporda "şizofreni, tedaviyle kısmen düzelen, kısıtlanmasını gerektirir akıl hastalığı mevcuttur." kanaatine varıldığı, 22.09.2022 tarihli raporda ise "şizofreni denilen akıl hastalığının olduğu, ulaşılabilen tıbbi kayıtlarına göre ilk kez 2007 yılında tanı konularak tedaviye başlandığı, hastalığının ataklar halinde seyredebileceği, bu ataklar döneminde evliliği diğer eş açısından çekilmez hale getirebileceği, hastalığının kalıcı olduğu, mevcut haliyle kendisine vasi tayini gerekmediği" kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmaktadır. Alınan iki rapor arasında hastalığın tedavi ile iyileşip iyileşmeyeceği yönünde çelişki mevcuttur, Bu nedenle raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumundan rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi gerektiğinden bahisle dairemiz kararı bozulmuştur.

BOZMA SONRASI DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Açılan davanın TMK 165 maddesine dayalı erkeğin akıl hastalığı nedeni ile boşanma ve ferilerine ilişkin olduğu, davacı vekilinin alınan Adli Tıp Kurumu raporu sonrası davayı ıslah ederek TMK 166/1 maddesine dayalı evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeni ile boşanma ve feri taleplerine dönüştürülmüştür.

Yargıtay 2.HD sinin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda İstanbul Adli Tıp Kurumu 10. İhtisas dairesinin 31.10.2025 tarih ve 5327 sayılı raporu ile A.A.’ın fiili ehliyetini müessir ve kişide şuur ve harekat serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak veya azaltacak mahiyet ve derecede herhangi bir akıl hastalığı veya zeka geriliği tespit edilmediği, halihazır durumu ile fiili ehliyetine haiz olduğu, ortak hayatı diğer eş yönünden çekilmez hale getirecek herhangi bir psikiyatrik hastalığı saptanmadığı rapor edilmiştir.

Davacı vekili dairemize sunduğu 28.11.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile akıl hastalığı nedeni ile açtıkları özel boşanma davalarını evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeni ile boşanma ve ferilerine ıslah ettiklerini açıklayarak daha önce TMK 166/1 maddesinden Kayseri 5. Aile Mahkemesinde 2019/427 e. 2021/38 k sayılı dosyası üzerinden şiddetli geçimsizlik nedeni ile boşanma davasında bulunan deliller ve tanık beyanlarına dayandıklarını aynı vakıalara dayanarak TMK 166/1 maddesinden boşanma kararı verilmesini, velayetin müvekkiline verilerek ortak çocuk M. için 30.000 TL tedbir-iştirak nafakasına, kendisi için 15.000 TL tedbir-iştirak nafakası ile 500.000 TL maddi ve 500.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini istemiştir.

Dairemizce bu noktada davanın ıslahının mümkün olup olmadığı hususu müzakere edilmiş, Yargıtay bozma ilamından sonra ıslahın ilk derece mahkemesinde yapılabileceği, bölge adliye mahkemesinde mümkün olmadığı ileri sürülmüş olsa da çoğunluk düşüncesine göre tarafların uzun yıllar boşanamamış olması, TMK 166/1 maddesine dayalı kadının davasının daha önce akıl hastalığı nedeni ile reddedilmiş ve Yargıtay incelemesinden de geçerek kesinleşmiş olması, eldeki davada TMK 165 maddesinden açılan davada da bozma sonrası tahkikatın devam ettiği, dairemizin bozma ile artık ilk derece mahkemesi sıfatını almış olması, bu nedenli ilk derece mahkemesi sıfatı ile tahkikata devam eden dairemizde ıslahın mümkün olduğu, ıslahın mümkün bulunmadığı yönündeki kategorik yorumun adil yargılanma hakkı ve mahkemeye erişim hakkını önemli ölçüde sınırlandıracağı düşünülerek davacı kadının vekilinin ıslahı kabul edilmiş ve TMK 166/1 maddesine dayalı boşanma ve ferilerine ilişkin talepleri esastan karara bağlanmıştır.

Dosya kapsamı, toplanan deliller ve özellikle Kayseri 5. Aile Mahkemesinde 2019/427 e. 2021/38 k sayılı dosyasında dinlenen ve davacı kadın tarafından delil olarak dayanılan tanık anlatımlarına göre; Erkeğin, eşine şiddet uyguladığı, eşine “sen cinlisin, sen dangalaksın, hastasın” şeklinde sözler ile hakaret ettiği, Kadının ise kafe işlettikleri dönemde eve geç geldiği ve evde iş toplantıları düzenlediği anlaşılmıştır. Tarafların bu kusurlu davranışları ile evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı, davacı kadın eş yönünden devamı imkanının kalmadığı belirlenmiştir. Evliliğin bu duruma gelmesinde erkeğin ağır kusurlu, kadının ise hafif kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacı kadının TMK 166/1 maddesinden açtığı davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına hükmedilmiştir.

Velayet düzenlemesi yapılırken; göz önünde tutulması gereken temel ilke, çocuğun "üstün yararıdır." Çocuğun üstün yararını belirlerken; onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişiminin sağlanması amacının gözetilmesi gereklidir. Ana ve babanın yararları; boşanmadaki kusurları, ahlaki değer yargıları, sosyal konumları gibi durumları, çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde göz önünde tutulur. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin 3 ve 6. maddeleri idrak çağındaki çocukların kendilerini ilgilendiren konularda görüşünün alınması ve görüşlerine gereken önemin verilmesini ön görmektedir. Eldeki dosyada velayete ilişkin sosyal inceleme raporu alındığı, alınan raporda müşterek çocuğun velayetinin anneye verilmesinin çocuğun yararına olacağının belirtildiği gözetildiğinde ortak gayrı reşit çocuk M.'in velayet hakkının davacı anneye verilmesi ve baba ile şahsi ilişki tesisine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun 169 ve 182/3 maddesindeki düzenlemeler gereğince babanın çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorunda olması nedeni bir tavuk çiftliğinin ortaklarından olması ve üzerindeki mal varlığını yakınlarına devretmiş olsa da ödeme gücünün olduğu yorumlanarak tarafların tespit edilen sosyal ve ekonomik durumları, nafakanın niteliği, günün ekonomik koşulları, müşterek çocuğun zorunlu ihtiyaçları ve hakkaniyet ilkesi birlikte değerlendirildiğinde müşterek çocuk lehine ilk derece mahkemesince belirlenen 250 TL tedbir nafakasının dairemiz karar tarihinden itibaren 10.000 TL'ye yükseltilerek devamına ve boşanma hükmünün kesinleşmesi ile aynı miktar nafakanın iştirak nafakası olarak devamına davalıdan alınarak davacı kadına verilmesine hükmedilmiştir.

Davacı kadının kendisi için istediği yoksulluk nafakası talebinin kafa ve lokanta işleterek esnaflık yaptığı ve boşanmakla yoksulluğa düşmeyeceği belirlendiğinden reddine karar verilmiştir.

Boşanmaya sebep olan olaylarda daha ziyade veya eşit kusurlu olmadığı anlaşılan, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen, en azından eşinin maddi desteğini yitiren kadın yararına, tarafların boşanmaya neden olan olaylardaki kusur dereceleri, tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, paranın alım gücü ve beklenen menfaatlerin kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, TMK'nun 174/1. maddesi gereğince kadın lehine 400.000 TL maddi tazminata hükmedilmiştir.     

Evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına sebep olan olaylarda ağır ya da eşit kusurlu olmadığı anlaşılan, bu olaylar nedeniyle kişilik hakları saldırıya uğrayan kadın yararına, tarafların boşanmaya neden olan olaylardaki kusur dereceleri, tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, paranın alım gücü ve tazminata esas olan fiilin ağırlığı ile hakkaniyet kuralları ile ıslah öncesi ilk dava dilekçesinde istemiş olduğu manevi tazminat miktarı ıslah ile artırılamayacağı ilkesi hep birlikte değerlendirildiğinde, TMK'nun 174/2. maddesi gereğince kadın lehine 50.000 TL manevi tazminata karar verilmiştir.

HÜKÜM:

1- Davacı kadın tarafından açılan ve ıslah edilen boşanma davasının kabulü ile, K. İli, F. İlçesi, K. mah./köy, Cilt 1., Hane 4., BSN 2.'da nüfusa kayıtlı, M. ve H.'den olma, 15/0./19.3 doğumlu, 2………4 T.C noda nüfusa kayıtlı A.A. ile aynı hane BSN 4.'de nüfusa kayıtlı A. ve K.'dan olma, 07/0./19.0 doğumlu, 3………0 T.C noda nüfusa kayıtlı C.A.'ın TMK 166/1. maddesi gereğince BOŞANMALARINA,

2- Tarafların 2010 doğumlu ortak çocuğu M.'in velayetinin davacı anneye VERİLMESİNE, Velayeti anneye verilen küçük M. ile davalı baba arasında her ayın birinci ve üçüncü hafta sonu Cumartesi günü saat 10.00daan Pazar günü saat 18.00’e kadar, Ağustos ayının 1. günü saat 10:00'dan, 30. günü saat 18:00'e kadar, dini bayramların ikinci günü saat 10.00 dan üçüncü günü saat 18.00’e kadar, her yıl yarıyıl tatilinin ilk haftası Cumartesi 10.00’dan ertesi hafta Cumartesi 18.00’e kadar baba-çocuk arasında ŞAHSİ İLİŞKİ TESİSİNE,

3- TMK’nun 353 ve M.K.nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğünün 4. maddeleri gereğince velayet kendisine verilen annenin kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içerisinde mal varlığı bulunduğu takdirde küçüklerin mal varlıklarının dökümünü gösterir defter düzenleyerek mahkemeye ibraz etmesine, mal varlığı yok ise defter ibraz etme yükümlülüğünün bulunmadığına,

4- İlk derece mahkemesinin 25.03.2022 tarihli oturumunda anne yanında yaşayan tarafların ortak çocukları 21.07.2005 doğumlu M. için hükmedilen aylık 250 TL tedbir nafakasının çocuk reşit oluncaya kadar devamına, 04.01.2010 doğumlu ortak çocuk M. için taktir edilen aylık 250 TL tedbir nafakasının dairemiz karar tarihine kadar aynen devamına, dairemiz karar tarihinden itibaren ortak çocuk M. için aylık 10.000 TL ye yükseltilerek her ay 10.000 TL tedbir nafakasının davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren aynı miktar nafakanın iştirak nafakasına dönüştürülerek devamına,

5- Davacı kadının lokanta ve kafe işlettiği esnaf olduğu ve aktif kaydının bulunduğu UYAP sorgusu ile anlaşıldığından yoksulluk nafakası talebinin REDDİNE,

6- Davacı tarafından istenen maddi ve manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile TMK 174/1 maddesi gereğince 400.000 TL maddi, TMK 174/2 maddesi gereğince 50.000 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

7- Peşin alınan harcın mahsubu ile eksik kalan 551,10 TL daha harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

8- Bu dava dosyası nedeni ile davacı kadın tarafından ilk derece mahkemesi ve istinaf aşamasında yapılan toplam 1.599,50 TL yargılama giderinin davalı erkekten alınarak davacı kadına verilmesine, kadının artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde kendisine iadesine,

9- Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan delil avansının karar kesinleştiğinde kendisine iadesine,

10- Davacı kadın kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dairemiz karar tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 45.000 TL ücreti vekaletin davalı erkekten alınarak davacı kadına verilmesine,

11- Hukuk Muhakemeleri Kanununun (20/07/2017 tarih 7035 sayılı kanunda yapılan değişiklik) 302/5 maddesine göre; "Kanun yollarından geçmek suretiyle kesinleşen kararların kesinleşme kaydı ile kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimler de ilk derece mahkemesince yapılır" hükmü gereğince dosyanın kesinleşme şerhi ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içerisinde Dairemize veya Dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne temyiz kanun yolu açık olmak üzere OY ÇOKLUĞU ile karar verildi. 09/02/2026

AZLIK OYU

HMK'nın 357/1 maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesinde dava ıslah edilemeyeceğinden ve Adli Tıp Kurumu Raporu ile davalının akıl hastası olmadığı tespit edildiğinden, akıl hastalığına dayalı olarak açılan davanın reddi gerektiğini düşünüyorum. 09/02/2026

T.C.
YARGITAY
2. HUKUK DAİRESİ

Esas No       : 2026/3123
Karar No      : 2026/6300

T Ü R K  M İ L L E T İ  A D I N A

Y A R G I T A Y   İ L  M I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ                       : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI                                 : 2024/1394 E., 2026/274 K.

Taraflar arasında görülen ve istinaf incelemesinden geçen boşanma davasında bozma sonrasında yapılan yargılama sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince verilen yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek vekili tarafından ıslah talebinin kabulü, aleyhine verilen maddi manevi tazminat, nafaka, kusur belirlemesi, af olgusu yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra da tahkikat aşamasının devam ettiğinden ıslah yapabileceği; ne varki ıslah dilekçesinde ve dava dilekçesinde davacı kadın "hakaret" vakıasına dayanmadığından erkeğe kusur olarak yüklenemeyeceği, bu hale göre yine de boşanmaya sebebiyet veren olaylarda erkeğin ağır kusurlu olduğunun anlaşılmış bulunmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, yatırılan harcın mahsubuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Başkan                  Üye                     Üye                  Üye                 Üye
M. Kasım Çetin      Seydi Kahveci     Çetin Durak      Harun Can      Necmi Apaydın

BİLGİ : “Hükmü veren bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasından sonra HMK 124 hükmü gereği taraf teşkili sağlanabilir” şeklindeki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05 Mart 2025 tarihli kararı için bkz.

https://karamercanhukuk.com/yargitay-karari/hukmu-veren-bolge-adliye-mahkemesi-kararinin-bozulmasindan-sonra-hmk-124-hukmu-geregi-taraf-teskili-saglanabilir

İÇTİHAT YORUMU : “Bu (m. 357) düzenleme, istinaf mahkemesinin ilk derece mahkemesinin kararına karşı gidilen istinaf talebi üzerine yapılan kanun yolu incelemesi bakımındandır. Buna karşılık, istinaf mahkemesi bir davaya ilk derece mahkemesi sıfatı ile bakmakta ise, bu hüküm uygulanmaz.” (YILMAZ, Ejder, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, Genişletilmiş 4. Baskı, C: 4, Ankara, 2021, s. 4984)

İÇTİHAT YORUMU : Hükmü veren bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasından sonra ıslah yapılabilmesi için HMK m. 176/2 hükmü gereği, yargılama sırasında daha önce ıslah hakkının kullanılmamış olması gerekir.

“Yargıtay tarafından bozulan veya istinaf mahkemesi tarafından kaldırılan hükme ilişkin olarak, dosya ilk derece mahkemesine gönderildikten sonra, ilk derece mahkemesince tahkikata ilişkin bir işlem yapılması halinde, tahkikat sona erinceye kadar ıslah yapılabilir (m. 177/2). Fakat, bu durum, tarafların aynı davada birden fazla kez ıslah yoluna başvurabileceği anlamına gelmez. Taraflar, aynı davada, ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilirler (m. 176/2).” (KURU, Baki; AYDIN, Burak, Medenî Usul Hukuku El Kitabı, C: II, 2. Baskı, Ankara, 2021, s. 1200)

“Yargıtay tarafından bozulan veya istinaf mahkemesi tarafından kaldırılan hükme ilişkin olarak, dosya ilk derece mahkemesine gönderildikten sonra, ilk derece mahkemesince tahkikata ilişkin bir işlem yapılması halinde, tahkikat sona erinceye kadar ıslah yapılabilir (m. 177/2). Fakat, bu durum, tarafların aynı davada birden fazla kez ıslah yoluna başvurabileceği anlamına gelmez. Taraflar, aynı davada, ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilirler (m. 176/2).” (KURU, Baki; AYDIN, Burak, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medenî Usul Hukuku, 7. Baskı, Ankara, 2022, s. 438)

“… eğer mahkeme, tahkikat yapmadan veya eksik tahkikatla nihaî karar (hüküm) vermiş, bu nihaî karar temyiz edilmiş ve Yargıtay tarafından hüküm bozulmuş ise, (daha önceki aşamada ıslah yapmamış olmak koşuluyla) bozmadan sonra ıslah yapabilmesi mümkündür.” (YILMAZ, Ejder, Islah, Genişletilmiş 5. Baskı, Ankara, 2021, s. 523)

“Bozma veya kararın kaldırılmasından sonra yapılacak ıslah da ıslahın genel şartlarına tâbidir. Örneğin, ıslah bir kez yapılabileceğinden, daha önce ıslah hakkı kullanılmamış olmalı ve diğer şartlar yerine getirilmelidir. Daha önce ıslah hakkı kullanılmışsa artık bu aşamada da ıslah kural olarak mümkün değildir.” (ÖZEKES, Muhammet, Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku, C: III, 16. Bası, İstanbul, 2025, s. 2481)

“Yeni hüküm, ıslahın ancak bir kez kullanabilecek usulî bir hak olduğu ilkesini değiştirmemektedir. Dolayısıyla şayet ıslah hakkı bozma kararından önce kullanılmış ise, bozma kararından sonra ikinci bir kez kullanılamayacaktır.” (TUTUMLU, Mehmet Akif, Medeni Usul Hukukunda Islah, Güncellenmiş ve Genişletilmiş 7. Baskı, Ankara, 2024, s. 241, 266)