DAVALININ TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURMAMIŞ VE KARARDA FER'İ MÜDAHİLLER HAKKINDA BİR HÜKÜM KURULMAMIŞ OLMASI NEDENİYLE FER'İ MÜDAHİLLERİN TEK BAŞINA TEMYİZ HAKKI BULUNMAMAKTADIR.
T.C.
YARGITAY
2. HUKUK DAİRESİ
Esas No : 2026/1638
Karar No : 2026/5054
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1486 E., 2025/1823 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm fer'i müdahiller vekili tarafından fer'i müdahil olarak hakkının doğrudan etkilendiğini bu nedenle istinaf ve temyiz hakkının olduğu ve davanın kabulünün doğru olmadığı yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Fer'î müdahalede üçüncü kişi, hukuki yararı olduğu gerekçesiyle görülmekte olan davaya ancak taraflardan birinin yanında ve onun yardımcısı olarak katılır. Bu nedenle fer'î müdahale, bir davanın davalılar aleyhine sonuçlanması halinde, kendi hukuksal durumu dolaylı şekilde etkilenecek olan üçüncü kişinin başvuracağı bir yoldur ve genellikle amaç, açılmış davanın davalı yararına sonuçlanmasını (reddedilmesini) sağlamaktır. Somut olayda müdahale talep edenlerin talepleri, “davalının yanında yer alarak davanın reddini savunmak” olduğuna göre asli değil fer'î müdahale talep ettiklerinin kabulü gerekir.
Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir. (HMK m. 68/1) Lehine müdahale edilen taraf temyiz kanun yoluna başvurmazsa, HMK’nın 68 inci maddesi uyarınca, yanında katıldığı tarafla birlikte hareket etmek zorunda olan fer'î müdahil, yalnız başına kararı temyiz edemez. Müdahil hükmü ancak, lehine katıldığı tarafla birlikte temyiz edilebilir.
Sonuç olarak, davalı Nüfus Müdürlüğü'nün temyiz kanun yoluna başvurmamış olması ve temyize konu kararda fer'î müdahale talep edenler hakkında bir hüküm kurulmamış olması nedeniyle fer'î müdahale talep edenlerin tek başına temyiz hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle temyiz hakkı bulunmayan fer'i müdahillerin temyiz isteminin reddi gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Fer'i müdahillerin temyiz dilekçesinin REDDİNE,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
M. Kasım Çetin Seydi Kahveci Çetin Durak Harun Can Necmi Apaydın
BİLGİ : “Hakkında hüküm kurulmamış fer'i müdahilin tek başına temyiz hakkı bulunmamaktadır” şeklindeki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24 Mayıs 2017 tarihli kararı için bkz.
İÇTİHAT YORUMU : Eser hâlini alan yüksek lisans tezimizde de ifade edildiği üzere, “Örneğin, yanında davaya katılınan taraf, kanun yolundan açıkça feragat etmiş ise fer’i müdahil artık bu kanun yoluna gidemez. Şu kadar ki, onun hakkında da doğrudan doğruya bir hüküm kurulmuş olmasın. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi (Y. 8. HD. 19.06.2017, 2015/18647 E. - 2017/9265 K. - UYAP Bilişim Sistemi) ise mal rejiminin tasfiyesi davası özelinde, temyiz kanun yolu aşamasında, davaya yanında katıldığı tarafın kanun yolu başvurusu olmasına, başka bir ifadeyle, kanun yolu başvurusundan feragat etmemesine rağmen fer’i müdahilin kanun yolu başvurusunu “taraf sıfatının olmaması” ve “verilecek hükmün bağlayıcı olmaması” nedeniyle reddetmiştir. Belirttiğimiz üzere, eklenecek değerlere ilişkin verilecek karar üçüncü kişi için de bağlayıcı olacağı için kanımızca, davada fer’i müdahil olarak yer alan üçüncü kişinin, yanında katıldığı tarafın kanun yolu başvurusu olmasa bile kanun yolu başvurusunda bulunmasında, hem hukukî yararı hem de hukukî dinlenilme hakkı açısından zorunluluk bulunmaktadır.” (KARAMERCAN, Fatih, Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Eşin Üçüncü Kişilere Karşı Dava Hakkı (TMK m. 229, 241), Güncellenmiş 7. Baskı, Ankara, 2026, s. 228, 229)
Bu hukukî gerekçelerle ifade edilen görüşler sonrasında, Anayasa Mahkemesi, başvurucunun müdahil sıfatıyla yaptığı istinaf başvurusunun asıl taraf olmaksızın müdahilin kanun yollarına başvuramayacağı gerekçesiyle incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlâl edildiğine karar vermiştir. Bkz. AYM., B. No: 2021/5047 E.
DAVALININ TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURMAMIŞ VE KARARDA FER'İ MÜDAHİLLER HAKKINDA BİR HÜKÜM KURULMAMIŞ OLMASI NEDENİYLE FER'İ MÜDAHİLLERİN TEK BAŞINA TEMYİZ HAKKI BULUNMAMAKTADIR.
T.C.
YARGITAY
2. HUKUK DAİRESİ
Esas No : 2026/1638
Karar No : 2026/5054
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1486 E., 2025/1823 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm fer'i müdahiller vekili tarafından fer'i müdahil olarak hakkının doğrudan etkilendiğini bu nedenle istinaf ve temyiz hakkının olduğu ve davanın kabulünün doğru olmadığı yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Fer'î müdahalede üçüncü kişi, hukuki yararı olduğu gerekçesiyle görülmekte olan davaya ancak taraflardan birinin yanında ve onun yardımcısı olarak katılır. Bu nedenle fer'î müdahale, bir davanın davalılar aleyhine sonuçlanması halinde, kendi hukuksal durumu dolaylı şekilde etkilenecek olan üçüncü kişinin başvuracağı bir yoldur ve genellikle amaç, açılmış davanın davalı yararına sonuçlanmasını (reddedilmesini) sağlamaktır. Somut olayda müdahale talep edenlerin talepleri, “davalının yanında yer alarak davanın reddini savunmak” olduğuna göre asli değil fer'î müdahale talep ettiklerinin kabulü gerekir.
Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir. (HMK m. 68/1) Lehine müdahale edilen taraf temyiz kanun yoluna başvurmazsa, HMK’nın 68 inci maddesi uyarınca, yanında katıldığı tarafla birlikte hareket etmek zorunda olan fer'î müdahil, yalnız başına kararı temyiz edemez. Müdahil hükmü ancak, lehine katıldığı tarafla birlikte temyiz edilebilir.
Sonuç olarak, davalı Nüfus Müdürlüğü'nün temyiz kanun yoluna başvurmamış olması ve temyize konu kararda fer'î müdahale talep edenler hakkında bir hüküm kurulmamış olması nedeniyle fer'î müdahale talep edenlerin tek başına temyiz hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle temyiz hakkı bulunmayan fer'i müdahillerin temyiz isteminin reddi gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Fer'i müdahillerin temyiz dilekçesinin REDDİNE,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
M. Kasım Çetin Seydi Kahveci Çetin Durak Harun Can Necmi Apaydın
BİLGİ : “Hakkında hüküm kurulmamış fer'i müdahilin tek başına temyiz hakkı bulunmamaktadır” şeklindeki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24 Mayıs 2017 tarihli kararı için bkz.
İÇTİHAT YORUMU : Eser hâlini alan yüksek lisans tezimizde de ifade edildiği üzere, “Örneğin, yanında davaya katılınan taraf, kanun yolundan açıkça feragat etmiş ise fer’i müdahil artık bu kanun yoluna gidemez. Şu kadar ki, onun hakkında da doğrudan doğruya bir hüküm kurulmuş olmasın. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi (Y. 8. HD. 19.06.2017, 2015/18647 E. - 2017/9265 K. - UYAP Bilişim Sistemi) ise mal rejiminin tasfiyesi davası özelinde, temyiz kanun yolu aşamasında, davaya yanında katıldığı tarafın kanun yolu başvurusu olmasına, başka bir ifadeyle, kanun yolu başvurusundan feragat etmemesine rağmen fer’i müdahilin kanun yolu başvurusunu “taraf sıfatının olmaması” ve “verilecek hükmün bağlayıcı olmaması” nedeniyle reddetmiştir. Belirttiğimiz üzere, eklenecek değerlere ilişkin verilecek karar üçüncü kişi için de bağlayıcı olacağı için kanımızca, davada fer’i müdahil olarak yer alan üçüncü kişinin, yanında katıldığı tarafın kanun yolu başvurusu olmasa bile kanun yolu başvurusunda bulunmasında, hem hukukî yararı hem de hukukî dinlenilme hakkı açısından zorunluluk bulunmaktadır.” (KARAMERCAN, Fatih, Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Eşin Üçüncü Kişilere Karşı Dava Hakkı (TMK m. 229, 241), Güncellenmiş 7. Baskı, Ankara, 2026, s. 228, 229)
Bu hukukî gerekçelerle ifade edilen görüşler sonrasında, Anayasa Mahkemesi, başvurucunun müdahil sıfatıyla yaptığı istinaf başvurusunun asıl taraf olmaksızın müdahilin kanun yollarına başvuramayacağı gerekçesiyle incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlâl edildiğine karar vermiştir. Bkz. AYM., B. No: 2021/5047 E.
