T.C.
YARGITAY
5. HUKUK DAİRESİ

Esas No       : 2026/8623
Karar No      : 2026/11785

T Ü R K  M İ L L E T İ  A D I N A

Y A R G I T A Y   İ L  M I

(BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİ KARARLARI ARASINDAKİ
UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE DAİR)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ                       : Adana Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulu
SAYISI                                 : 2026/3 Esas

I. BAŞVURU

Başvurucu Adana 7. Aile Mahkemesi 23.02.2026 tarihli yazısında; tanıma davalarında aile mahkemelerinin mi yoksa sulh hukuk mahkemelerinin mi görevli olduğu ile, aile mahkemesi ile genel görevli mahkemenin görev alanına giren iki ayrı dava/talebin birlikte açılması halinde; genel görevli mahkeme genele, özel görevli mahkeme özele bakar uygulamasında Mahkemelerin her iki dava/talepleri ayrı ayrı görerek aile mahkemesinin genel görevli mahkeme kararını bekletici mesele mi yapacağı ya da özel görevli mahkemenin genel görevli mahkeme alanına da bakacağı uygulamasından her iki talebe/davaya özel görevli mahkemenin genel görevli mahkeme alanı ile birlikte mi bakacağı konusunda Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 18.12.2025 tarihli ve 2025/2377 Esas, 2025/1731 Karar sayılı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 31.05.2023 tarihli ve 2022/3785 Esas, 2023/1598 Karar sayılı kesin nitelikteki kararlarıyla, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 25.03.2021 tarihli ve 2020/1468 Esas, 2021/439 Karar sayılı kesin nitelikteki kararı arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi için 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 35 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereği; Adana Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulu aracılığı ile talep hakkında karar alınmak üzere dava dosyasının Yargıtay'ın ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesini talep etmiştir.

II. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

Adana Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu 08.04.2026 tarihli ve 2026/3 Esas sayılı kararı ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 18.12.2025 tarihli ve 2025/2377 Esas, 2025/1731 Karar sayılı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 31.05.2023 tarihli ve 2022/3785 Esas, 2023/1598 Karar sayılı kesin nitelikteki kararlarıyla, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 25.03.2021 tarihli ve 2020/1468 Esas, 2021/439 Karar sayılı kesin nitelikteki kararı arasında uyuşmazlık bulunduğunu belirterek, evlilik dışı olarak yaşayan anne ile baba iddiasındaki kişinin çocuğun doğum tarihinde resmi nikahlı olarak evli olmadıkları durumda çocuğun babası ile soy bağı kurularak kimlik belgesi verilmesi yönündeki davanın Sulh Hukuk Mahkemesinde mi yoksa Aile Mahkemesinde mi görülmesine ilişkin uyuşmazlıkta, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi kararı doğrultusunda karar verilmesinin uygun olacağı görüşü ile uyuşmazlığın çözümü için Yargıtay 5. Hukuk Dairesine başvurulmasına karar verilmiştir.

II. UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARARLAR

A. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 18.12.2025 Tarihli ve 2025/2377 Esas, 2025/1731 Karar Sayılı Kararı

1. Adana 7. Aile Mahkemesi 17.02.2025 tarihli ve 2024/783 Esas, 2025/126 Karar sayılı kararı ile, evlilik dışı çocuğun babasının kanunda öngörülen şekil şartlarına uygun olarak yapıldığında çocuk ile babası arasında soybağının kurulmasını sağlayan tanımanın tek taraflı irade beyanı kabul edildiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 382 nci maddesine göre de çekişmesiz yargı işi olduğu; yine aynı Kanun'un 383 üncü maddesinde de çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun düzenlendiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

2. Adana 11. Sulh Hukuk Mahkemesi 26.06.2025 tarihli ve 2025/345 Esas, 2025/1002 Karar sayılı kararı ile, somut olayda davacının bir kısım nedenlerle nüfusa tescil edilemeyen çocuğun babasının kendisi olduğunu, tanıma işleminin tespiti ve nüfusa tescilini talep etmiş olup, küçük doğum tarihide davacı genetik baba ile annenin evli olmadığı anlaşıldığından davanın tüm talepler yönü ile özel mahkeme olan Adana 7. Aile Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Adana Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, somut olayda biyolojik anne ve baba kaydı düzeltilmek istenilen çocuğun doğum tarihinde evli olmadıklarından, genetik baba yönünden babalık karinesi gerçekleşmeyeceğinden, genetik babanın nüfus kaydına işlenmesi talebinin “Soybağı davası” niteliğini kazanacağı, bu takdirde uyuşmazlığın, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un (4787 sayılı Kanun) 4 üncü maddesi uyarınca Aile Mahkemesi tarafından incelenip çözüme kavuşturulması gerekeceği gerekçesiyle Adana 7. Aile Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

B. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 31.05.2023 Tarihli ve 2022/3785 Esas, 2023/1598 Karar Sayılı Kararı

1. Silivri Aile Mahkemesi 18.10.2022 tarihli ve 2022/905 Esas, 2022/955 Karar sayılı kararı ile, dava dilekçesi ve davacı vekilinin 03.10.2022 tarihli dilekçesi incelendiğinde davacının isteğinin evlilik dışı çocuğu tanımaya ilişkin olduğu, iş bu talebin çekişmesiz yargı işi kapsamında olup 6100 sayılı Kanun'un 383 üncü maddesi uyarınca görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

2. Silivri Sulh Hukuk Mahkemesi 22.11.2022 tarihli ve 2022/1637 Esas, 2022/1751 Karar sayılı kararı ile, davanın konusunun babalık (tanıma beyanının tespiti) olup 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 295 inci maddesinde düzenlendiği, ilgili maddenin 4721 sayılı Kanun'un ikinci kitap, ikinci kısım, birinci bölüm, üçüncü ayrımında bulunduğunu, 4787 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre açılan iş bu davanın Aile Mahkemelerinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, somut olayda davacının, yabancı uyruklu Sarra A. ile gayriresmi şekilde beraber yaşadıklarını, bir tane erkek çocuk dünyaya geldiğini, bir kısım nedenlerle nüfusa tescil edilemeyen çocuğun babasının kendisi olduğunu, tanıma işleminin tespiti ve nüfusa tescilini talep etmiş olup, küçüğün doğum tarihinde davacı genetik baba ile annenin evli olmadığı anlaşıldığından davanın tüm talepler yönü ile özel mahkeme olan Silivri Aile Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekeceği gerekçesiyle Silivri Aile Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

C. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 25.03.2021 Tarihli ve 2020/1468 Esas, 2021/439 Karar Sayılı Kararı

1. Bor Asliye Hukuk Mahkemesi (Aile Mahkemesi sıfatıyla) 07.01.2020 tarihli ve 2018/210 Esas, 2020/6 Karar sayılı kararı ile, eldeki davadaki talebin salt tanıma beyanından ibaret olduğu, 4721 sayılı Kanun'un 295 inci ve 296 ncı maddeleri nazara alınarak görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

2. Bor Sulh Hukuk Mahkemesi 19.08.2020 tarihli ve 2020/171 Esas, 2020/319 Karar sayılı kararı ile, davanın 4721 sayılı Kanun'un 295 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, tanıma istemine ilişkin olduğu, 4787 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi uyarınca tanıma davasında, aile mahkemesinin görevli olduğu, müşterek çocuğun babasının, davacı olduğunun tespiti ve müşterek çocuğun soyadının, davacının soyadı olarak düzeltilmesi talebinin, 4721 sayılı Kanun'un 295 inci maddesi kapsamında ''tanıma'' olarak değerlendirileceği, bu sebeple buna ilişkin tespitin Aile Mahkemesinde değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Kayseri Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davada çocuğun anne ve babası arasında evlilik kurulmadığından soybağının burada tanıma ile kurulmasının söz konusu olduğu, davacının tüm beyanlarının çocuğu tanıdığına ilişkin olduğu, davacının tercihine göre tanımanın nüfus memuru önünde yapacağı beyan yada Sulh Hukuk Mahkemesine vereceği sözlü veya yazılı beyan ile mümkün olup burada davacının isteğinin evlilik dışı çocuğu tanımaya ilişkin olduğu anlaşılmakla görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle Bor Sulh Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, evlilik dışı doğan çocuk ile genetik baba arasındaki soy bağının kurulması davasında yargı yerinin belirlenmesi istemine ilişkin görevli mahkemenin aile mahkemesi mi sulh hukuk mahkemesi mi olduğu ve kapsamda hangi mahkemenin yargı yeri olarak belirlenmesi gerekeceğine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

Bölge adliye mahkemelerinin benzer olaylarda kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 35 inci maddesinde yer alan düzenlemedir.

C. Değerlendirme

1. 4721 sayılı Kanun'un 282 inci maddesi uyarınca, anne ile çocuk arasındaki soybağı doğum ile baba ile çocuk arasındaki soybağı ise “anne ile evlenme”, “tanıma” ve “hakimin hükmü” ile kurulmaktadır. Diğer taraftan, evlat edinme de soybağı oluşturan hallerdendir.

2. Tanıma koşulları ve yapılacak işlemler bakımından 4721 sayılı Kanun'un 295 inci ve devamı maddelerinin dikkate alınması gerekir. Bu doğrultuda tanıma, evlilik dışı çocuğun babası ile arasında soybağı kurulmasını sağlayan tek taraflı bir irade beyanı olup, tanımanın geçerli olabilmesi için ilk şartın bizzat baba tarafından yapılmış olması, ikinci şartın nüfus memuru veya mahkemeye yapılacak yazılı beyanla veya resmi senet veya vasiyetname ile yapılmış olması ve üçüncü şartın da çocuğun başka bir erkek ile soybağının bulunmamış olmasıdır.

3. 4787 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi uyarınca, 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet” başlıklı üçüncü kısmı hariç olmak üzere “Aile Hukuku” başlıklı ikinci kitabından (118 ila 395 inci maddeler arası) kaynaklanan davalara bakmak görevi aile mahkemelerine aittir. Bu nedenle, 4721 sayılı Kanun'un “hısımlık” başlıklı 282 ila 363 üncü maddeleri arasında yer alan soybağına ilişkin davalar, aile mahkemeleri tarafından çözümlenmelidir.

4. 4787 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi ile 4721 sayılı Kanun'un ikinci kitabından, üçüncü kısım hariç olmak üzere (4721 sayılı Kanun'un 118/395 maddeleri), kaynaklanan bütün davaların Aile Mahkemesinde bakılacağını hükme bağlandığına göre, evlilik dışı çocuğun genetik babası tarafından tanınmasına ilişkin davalarda görevli mahkeme aile mahkemesidir.

V. KARAR

1. 4787 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi ile 4721 sayılı Kanun'un ikinci kitabından, üçüncü kısım hariç olmak üzere (4721 sayılı Kanun'un 118/395 maddeleri), kaynaklanan bütün davaların Aile Mahkemesinde bakılacağı hükme bağlandığına göre, evlilik dışı çocuğun genetik babası tarafından tanınmasına ilişkin davalarda görevli mahkemenin aile mahkemesi olduğu ve yargı yerinin buna ilişkin olarak belirlenmesi gerektiğinin kabulü ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun, “Başkanlar kurulunun görevleri” kenar başlıklı 35 inci maddesi gereğince; Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 18.12.2025 tarihli ve 2025/2377 Esas, 2025/1731 Karar sayılı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 31.05.2023 tarihli ve 2022/3785 Esas, 2023/1598 Karar sayılı kesin nitelikte kararları arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine,

2. Dosyanın Adana Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine,

3. Karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi için Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine,

22.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Başkan                   Üye                          Üye                           Üye                   Üye
Ümran Görmez        Ali Kemal Ünsoy      Feyzullah Taşkın      Selma Betin       Veysal Bektaş