TARIM KREDİSİ SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLI EMEKLİ MAAŞINA KONULAN BLOKENİN KALDIRILMASI VE YAPILAN KESİNTİLERİN İADESİ İSTEMİNDE GENEL MAHKEMELER GÖREVLİDİR.
T.C.
YARGITAY
3. HUKUK DAİRESİ
Esas No : 2024/3766
Karar No : 2025/2965
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
TARİHİ : 18.09.2024
SAYISI : 2024/1631 E., 2024/1706 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin davalı Bankadan 2015 yılında tarım kredisi kullandığını, müvekkilinin 01.01.2017 tarihinde emekli maaşı almaya hak kazandığını ve kredi borcunu ödeyememesi nedeniyle davalı Banka tarafından emekli maaş hesabına 2017 yılından itibaren bloke konulduğunu, davalı Bankadan kredi kullandığı sırada banka nezdinde aldığı emekli maaşından takas ve virman suretiyle tahsilat yapılmasına muvafakatinin olmadığını, kaldı ki bu hükümlerin haksız şart kapsamında kesin olarak hükümsüz olduğunu belirterek, müvekkilinin maaşına konulan blokenin kaldırılmasını ve hesabından yapılan kesintiler için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yapılan kesintilerin toplam miktarının belli olması halinde artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL'nin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesini istemiş, 06.03.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini 99.589,03 TL'ye artırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, kullandığı krediye ilişkin borçlarını ödeyememesi üzerine davacıdan emekli maaşından kesinti yapılacağına ilişkin 17.04.2017 tarihinde yazılı muvafakat alındığını, müvekkili Bankanın yasal alacağının tahsili amacıyla davacı borçlunun rızası doğrultusunda hareket ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulüne, davalı Banka tarafından davacının emekli maaşına kredi borcu için konulan blokenin kaldırılmasına, emekli maaşından yapılan toplam 99.589,03 TL kesinti alacağının arabuluculuk son tutanak tarihi olan 20.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Yargıtay kararları ışığında mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görüldüğü gerekçesiyle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden karar verilerek, davanın reddine karar verilmiş; süresi içinde, davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; davalı Banka tarafından sunulan fotokopi belge üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, İlk Derece Mahkemesi tarafından davalıya muvafakatname belgesinin aslını göndermek üzere ihtaratlı süre verildiğini, davalı tarafça belge aslının bulunamadığını ve dosyaya sunulmadığını, fotokopi belge üzerinden imza incelemesi yapılamadığını, sahte muvafakatname tarihinde müvekkilinin emekli dahi olmadığını ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının emekli maaşına konulan blokenin kaldırılması ve yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.
1. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3. maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişilerle tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.
6502 sayılı Kanun'un 73. maddesi bu kanunun uygulanmasıyla ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağı öngörülmüştür. Bir hukuki işlemin sadece 6502 sayılı Kanun'da düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Bir hukuki işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için ticari ve mesleki amaçla yapılan bir işlemin olmaması gerekir.
2. Somut uyuşmazlıkta; davacı ile davalı arasında tarım kredisi sözleşmesinin imzalandığı ve kredi türüne ilişkin tarafların itirazının olmadığı anlaşılmaktadır. Davacının 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici sayılamayacağı ve bu durumda davanın tüketici mahkemesinde görülemeyeceğinin kabulü gerekir. Görev kamu düzenine ilişkin olduğu içinde yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi zorunludur.
Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; uyuşmazlığın çözümünde genel mahkemelerin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
3. Bozma nedenine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA,
3. Bozma nedenine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
Battal Yılmaz Filiz Pınarcı Dr. Adem Aslan Emir Ateş Muzaffer Gürkanlı
TARIM KREDİSİ SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLI EMEKLİ MAAŞINA KONULAN BLOKENİN KALDIRILMASI VE YAPILAN KESİNTİLERİN İADESİ İSTEMİNDE GENEL MAHKEMELER GÖREVLİDİR.
T.C.
YARGITAY
3. HUKUK DAİRESİ
Esas No : 2024/3766
Karar No : 2025/2965
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
TARİHİ : 18.09.2024
SAYISI : 2024/1631 E., 2024/1706 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin davalı Bankadan 2015 yılında tarım kredisi kullandığını, müvekkilinin 01.01.2017 tarihinde emekli maaşı almaya hak kazandığını ve kredi borcunu ödeyememesi nedeniyle davalı Banka tarafından emekli maaş hesabına 2017 yılından itibaren bloke konulduğunu, davalı Bankadan kredi kullandığı sırada banka nezdinde aldığı emekli maaşından takas ve virman suretiyle tahsilat yapılmasına muvafakatinin olmadığını, kaldı ki bu hükümlerin haksız şart kapsamında kesin olarak hükümsüz olduğunu belirterek, müvekkilinin maaşına konulan blokenin kaldırılmasını ve hesabından yapılan kesintiler için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yapılan kesintilerin toplam miktarının belli olması halinde artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL'nin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesini istemiş, 06.03.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini 99.589,03 TL'ye artırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, kullandığı krediye ilişkin borçlarını ödeyememesi üzerine davacıdan emekli maaşından kesinti yapılacağına ilişkin 17.04.2017 tarihinde yazılı muvafakat alındığını, müvekkili Bankanın yasal alacağının tahsili amacıyla davacı borçlunun rızası doğrultusunda hareket ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulüne, davalı Banka tarafından davacının emekli maaşına kredi borcu için konulan blokenin kaldırılmasına, emekli maaşından yapılan toplam 99.589,03 TL kesinti alacağının arabuluculuk son tutanak tarihi olan 20.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Yargıtay kararları ışığında mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görüldüğü gerekçesiyle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden karar verilerek, davanın reddine karar verilmiş; süresi içinde, davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; davalı Banka tarafından sunulan fotokopi belge üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, İlk Derece Mahkemesi tarafından davalıya muvafakatname belgesinin aslını göndermek üzere ihtaratlı süre verildiğini, davalı tarafça belge aslının bulunamadığını ve dosyaya sunulmadığını, fotokopi belge üzerinden imza incelemesi yapılamadığını, sahte muvafakatname tarihinde müvekkilinin emekli dahi olmadığını ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının emekli maaşına konulan blokenin kaldırılması ve yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.
1. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3. maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişilerle tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.
6502 sayılı Kanun'un 73. maddesi bu kanunun uygulanmasıyla ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağı öngörülmüştür. Bir hukuki işlemin sadece 6502 sayılı Kanun'da düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Bir hukuki işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için ticari ve mesleki amaçla yapılan bir işlemin olmaması gerekir.
2. Somut uyuşmazlıkta; davacı ile davalı arasında tarım kredisi sözleşmesinin imzalandığı ve kredi türüne ilişkin tarafların itirazının olmadığı anlaşılmaktadır. Davacının 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici sayılamayacağı ve bu durumda davanın tüketici mahkemesinde görülemeyeceğinin kabulü gerekir. Görev kamu düzenine ilişkin olduğu içinde yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi zorunludur.
Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; uyuşmazlığın çözümünde genel mahkemelerin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
3. Bozma nedenine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA,
3. Bozma nedenine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
Battal Yılmaz Filiz Pınarcı Dr. Adem Aslan Emir Ateş Muzaffer Gürkanlı

